Direct een
afspraak maken
Enkel- en voetklachten

Klachten aan uw enkel of voet komen veelvuldig voor bij sport- en beweegactiviteiten en kunnen voor veel hinder zorgen. Een juiste diagnose en behandelplan is essentieel voor een snel en duurzaam herstel. Binnen Expertisecentrum Sport+Revalidatie staat een team van deskundigen voor je klaar.

Veel voorkomende klachten aan enkel of voet

  • Enkel verstuiking - inversie trauma
  • Gebroken enkel
  • Achillespeesklachten
  • Fasciitis plantaris/hielspoor
  • Zweepslag
  • Achillespeesruptuur
  • MTSS (Mediaal Tibial Stress Syndrome), shin splints (springschenen).

Verstuikte enkel

  • Je hebt een verstuikte enkel als je enkelbanden zijn uitgerekt waardoor er kleine scheurtjes zijn ontstaan.
  • Na een week of twee kun je meestal gewoon weer lopen. Maar: een verstuikte enkel kán aanhoudende klachten geven of chronisch worden.
  • Behandeling bestaat vooral uit bestrijding van pijn en zwelling. Bij een zwaardere verstuiking is meer ondersteuning nodig.
  • Begin na de blessure zo snel mogelijk met koelen.
  • Als je aanhoudende of chronische klachten hebt, is behandeling en begeleiding door een fysiotherapeut gewenst.

Wat is een verstuikte enkel?

We spreken van een verstuikte enkel als de enkelbanden zijn uitgerekt waardoor er kleine scheurtjes in zijn ontstaan. Je enkel wordt verstevigd door een gewrichtskapsel, pezen en enkelbanden. Die lopen langs de binnen- en buitenkant van het gewricht. Bij een verstuiking gaat het meestal om de banden aan de buitenkant van de enkel.

Als je een verstuikte enkel hebt, is staan en lopen pijnlijk. Je enkel kan dik en blauw worden doordat er bloedvaatjes stuk zijn gegaan. Als je een paar dagen na je ‘misstap’ weer gewoon op je enkel kunt staan en kunt lopen, kun je ervan uitgaan dat je een lichte verstuiking had. Normaal gesproken kunnen mensen met een verstuikte enkel na een tot twee weken weer lopen. Vrijwel iedereen functioneert na zes tot acht weken weer normaal en kan na acht tot twaalf weken weer sporten.

Een enkelbandblessure kán chronisch worden. Je enkel blijft dan pijnlijk en instabiel. Je hebt het gevoel dat je ieder moment je enkel weer kunt verzwikken. Deze angst vergroot de kans op een nieuwe blessure. Als je langdurig klachten hebt, kan dit leiden tot vermindering van kracht en coördinatie.

Behandeling van een verstuikte enkel

Bij een lichte tot matige verstuiking van de enkel, bestaat behandeling vooral uit pijnbestrijding en zorgen dat de zwelling afneemt. Meestal krijg je het advies om een zwachtel of elastische kous te dragen.

Bij een zwaardere verstuiking heeft je enkel meer ondersteuning nodig. Denk aan tape, een brace of een spalk. Om een botbreuk uit te sluiten, moet je misschien een röntgenfoto of een scan laten maken. Als je enkel ernstig verstuikt is, wordt soms (voor korte tijd) gipsverband aangebracht. Daarna krijg je een paar weken tapeverband.

Wat je zelf kunt doen

Begin zo snel mogelijk met koelen. Herhaal het koelen vier of vijf keer. Kun je daarna nog steeds niet steunen op de geblesseerde enkel of is je enkel toch dik en pijnlijk geworden?

Ga dan naar je huisarts of je fysiotherapeut.

Verder is in dat geval het advies:

  • Loop zo min mogelijk tot de ergste zwelling weg is.
  • Beweeg je enkel regelmatig, bijvoorbeeld door rondjes te draaien met de tenen of de voet. Dit bevordert de doorbloeding, voorkomt stijfheid en (verdere) zwelling.
  • Leg de voet de eerste dagen na de verstuiking zoveel mogelijk hoog.

Wat kan fysiotherapie doen

Behandeling en begeleiding door een fysiotherapeut zijn nodig als je:

  • klachten blijft houden;
  • de verstuikte enkel na verloop van tijd niet kunt belasten zoals vroeger;
  • chronische klachten hebt.

De fysiotherapeut bekijkt eerst de aard en de ernst van je klachten en bespreekt daarna met jou het verwachte herstel. Tijdens dit herstel kan hij je begeleiden met voorlichting, advies en oefeningen. Deze begeleiding is afgestemd op jouw persoonlijke situatie. Als je je enkel bijvoorbeeld niet kunt belasten zoals jij dat graag zou willen, kan je fysiotherapeut een behandel- en trainingsprogramma op maat opstellen. Samen met je fysiotherapeut bepaal je ook het moment waarop je weer aan het werk gaat en wanneer je weer kunt sporten.

Bij chronische enkelklachten bewandel je met je fysiotherapeut eigenlijk dezelfde weg. Jullie inventariseren samen je klachten. Daarna begeleidt je fysiotherapeut je bij het herstel met een behandel- en trainingsprogramma dat is afgestemd op jouw persoonlijke situatie.

Hoe kun je voorkomen dat je (weer) een verstuikte enkel krijgt?

  • Draag schoenen die goed passen.
  • Train je onderbeenspieren.
  • Doe je aan risicovolle sporten zoals een zaal- of contactsport? Draag dan tape of (beter nog) een brace. Let op: een zwachtel biedt geen bescherming tegen verstuiking.
  • Ga niet meteen weer sporten. Na een enkelblessure is het beter om daar twee tot drie weken mee te wachten.
  • Als je weer begint met sporten, draag dan (afhankelijk van het soort sport) een poosje of zwachtel of een brace om je enkel te beschermen.

Achillespeesblessure

  • Een achillespeesblessure ontstaat door (relatieve) overbelasting van de achillespees
  • Bij een achillespeesblessure voel je een paar centimeter boven je hiel pijn
  • De blessure komt vooral voor bij hardlopers en sporters die ‘explosieve’ bewegingen en sprongen maken
  • Meestal ontstaat een achillespeesblessure geleidelijk
  • Als je net klachten hebt, kun je zelf veel doen om te voorkomen dat het erger wordt
  • Als je je snel laat behandelen, kun je meestal snel en volledig herstellen

Wat is een achillespeesblessure?

De achillespees is een soort kabel die de kracht van de kuitspieren overbrengt op je hielbeen. Dit zorgt er onder meer voor dat je kunt lopen. Bij een achillespeesblessure is de achillespees overbelast geraakt. Hierdoor zijn (kleine) beschadigingen in het peesweefsel ontstaan. Meestal ontstaat de blessure geleidelijk. Hoeveel beschadigingen je hebt, hangt niet samen met hoeveel pijn het doet.

Je kunt een achillespeesblessure krijgen als je de pees meer belast dan gewoonlijk. Overbelasting kan veroorzaakt worden door herhaalde of langdurige belasting, bijvoorbeeld door hardlopen of wandelen. Ook verandering van ondergrond of schoenen kunnen zorgen voor overbelasting. Een achillespeesblessure komt vaak voor bij hardlopers en sporters die veel explosieve bewegingen en sprongen maken. Ook niet-sporters kunnen de blessure krijgen: dan heeft iemand pijn in het dagelijks leven.

De blessure komt het meeste voor bij mensen tussen de 30 en 60 jaar. Bij vrouwen neemt de kans op het ontstaan van een achillespeesblessure na de overgang toe.

De klachten van een achillespeesblessure

Het eerste teken van een achillespeesblessure is: pijn of stijfheid van de pees boven je hielbeen bij het opstaan. De pijn verdwijnt in eerste instantie meestal snel. De achillespees kan verdikt en soms rood zijn.

Daarna kunnen de klachten als volgt toenemen:

  • Alleen stijfheid en/of pijn de ochtend na een activiteit.
  • Ook pijn/stijfheid tijdens de warming-up en na afloop van de activiteit.
  • Pijn/stijfheid tijdens de warming-up, die vervolgens afneemt en weer terugkomt tijdens en na de activiteit.
  • Constante pijn tijdens een activiteit en de eerste dagen erna.
  • Constante pijn tijdens activiteiten in het dagelijks leven.

De behandeling van een achillespeesblessure

Gaat het na een paar weken nog niet echt beter? Vraag dan (sportmedisch) advies aan je fysiotherapeut. Zeker als je je in een vroeg stadium laat behandelen, kun je relatief snel en volledig herstellen. De meerderheid van de mensen met lichte klachten aan de achillespees is na tien tot twaalf weken klachtenvrij. Onder ‘Wat fysiotherapie kan doen’ lees je meer over de behandeling van een achillespeesblessure.

Wat je zelf kunt doen

Hoe kun je een achillespeesblessure voorkomen?

  • Bouw de belasting op je pees (sporten, wandelen) langzaam op.
  • Voorkom grote veranderingen in belasting.
  • Blijf in beweging (voorkom totale rust van de achillespees).

Heb je nog maar net klachten? Dan kun je veel doen om te voorkomen dat het erger wordt.

  • Stop met belastende trainingsvormen of pas je training aan. Om je conditie op peil te houden, kun je (tijdelijk) op een andere manier bewegen (fietsen, aquajoggen).
  • Luister naar signalen van je lichaam (pees): wanneer de pijn tijdens of de ochtend na een activiteit toeneemt, is de belasting te hoog geweest.
  • Voorkom dat je langere tijd (weken) helemaal niks doet, dit maakt je pees minder sterk.
  • Als je niet luistert naar je lichaam (pees), vertraagt dit de genezing.
  • Laat je kuitspieren eventueel masseren als deze stijf zijn.

Wat fysiotherapie kan doen

De (sport)fysiotherapeut helpt je bij het vergroten van de belastbaarheid van je achillespees. Hij adviseert je over het verhogen of juist verlagen van de belasting en laat je oefeningen doen. Je zult ook thuis moeten oefenen. Het trainingsprogramma is vooral gericht op versterking van je kuitspieren en de achillespees. Soms zijn er nog andere dingen die je achillespeesblessure beïnvloeden; die worden dan ook aangepakt.

Indien een oefenprogramma niet voldoende werkt kan er behandeld worden met EPTE of shockwave. Voor uitleg hierover zie elders op de site

Een operatie aan de achillespees zorgt lang niet altijd voor verbetering van de klachten. Dit wordt dan ook weinig gedaan. Ben je toch geopereerd, dan kan fysiotherapie je helpen bij het gedoseerd opbouwen van je spiermassa en je conditie.

 

bron: fysiotherapeut.com


Hielspoor / fascitis plantaris (pijnlijke hak)

  • Hielspoor is een overbelastingsblessure van de aanhechting van de onderzijde van de voet aan de hak.
  • Deze blessure komt veel voor bij hardlopers en wandelaars.
  • Rust, oefeningen en goed steunende (sport-)schoenen zijn de belangrijkste behandelingen.

Symptomen van hielspoor zijn pijnklachten van de onderzijde van de voet aan de hak. De meeste pijn is vaak ’s ochtends bij het opstaan en de pijn wordt minder bij inspanning. Na inspanning en belasting nemen de klachten weer toe. Als de blessure ernstiger wordt zijn er al eerder klachten.

Hoe kan hielspoor vastgesteld worden?

Met het verhaal van de klachten en lichamelijk onderzoek kan de (sport)arts de blessure vaststellen. Op een röntgenfoto kan een verkalking gezien worden, deze staat echter niet altijd in verband met de klachten. Met een echo kan eventueel een zwelling van het peesblad gezien worden en de blessure worden bevestigd.

Hoe ontstaat hielspoor

De oorzaak van hielspoor is overbelasting van de aanhechting van het peesblad van de voet aan de hak.

Risicofactoren:

  • Het hebben van platvoeten of holvoeten kan de aanhechting extra belasten.
  • Overgewicht is ook een grote boosdoener.
  • Het lopen op de tenen, bijvoorbeeld bij het dragen van schoenen met hakken, kan de blessure ook uitlokken.

Wat kan ik zelf doen bij hielspoorklachten?

Trainingsaanpassingen

Het advies is om bij hielspoor de sportactiviteiten aan te passen of zelfs even te stoppen met sporten.

Zelfbehandeling

Naast het aanpassen van de activiteiten kan je de volgende zelf doen bij hielspoor:

  • Koelen.
  • Rekoefeningen van de kuitspieren en het peesblad van de voet.
  • Krachtoefeningen voor de voet en benen.
  • Lokale massage door de voetzool op/over een (tennis)balletje te rollen.
  • Een nachtspalk of –sok (Strassbourger sock) houdt het peesblad in de nacht op rek en kan verlichting geven bij mensen met langdurige klachten.

Behandelbeleid bij hielspoor

Naast rust kunnen rekoefeningen en kracht- en/of stabiliteitsoefeningen worden ingezet in combinatie met eventueel shockwave of EPTE. Klachten kunnen lang aanhouden, maar moeten met behandeling binnen enkele weken wel afnemen.

Als iemand eenmaal klachten heeft gehad, kan het ook weer terugkomen. Door de oefeningen te blijven doen ook al zijn de klachten al over, wordt dat risico verminderd.

Criteria hervatting

Klachten mogen bij belasten en activiteiten niet meer aanwezig zijn en na herstart met rustige opbouw mogen ook de ochtendklachten niet toenemen.

Voorkomen (preventie)

Het gebruik van steunzolen bij een afwijkende stand van de voet. Hierbij kunnen goede sportschoenen ook al veel helpen. Het continueren van de rekoefeningen en krachtoefeningen, juist ook als de klachten weg zijn, voorkomt terugkeren van de klachten. Bij overgewicht tot slot is het raadzaam af te vallen.

 

bron: sportzorg.nl


Zweepslag (coup de fouet)

  • Zweepslag is een acute pijn, meestal in de kuit, ontstaan door een spierscheur(tje).
  • Deze blessure komt met name voor bij sporters van middelbare leeftijd.
  • Met rust en oefeningen moet de klacht weer overgaan.

Bij welke sporten komt het voor?

Bij sporten waarbij regelmatig een sprintje getrokken wordt of bij plotselinge beweging veranderingen, zoals voetbal en tennis, komt een zweepslag voor. Maar ook hardlopers kunnen last van een zweepslag krijgen. Bij oudere sporters komt het vaker voor.

Verschijnselen bij een zweepslag

Symptomen van een zweepslag zijn een acute hevige pijn in de kuit, ontstaan tijdens het sporten. Deze pijn blijft ook na het stoppen van de activiteit heftig aanwezig.

Hoe kan de blessure vastgesteld worden?

Met behulp van het verhaal en het lichamelijk onderzoek kan een arts/ fysiotherapeut deze blessure vaststellen. Aanvullend onderzoek is niet nodig om deze blessure aan te tonen, maar zal soms gedaan worden om andere problemen uit te sluiten en de grootte van het letsel te bepalen.

Hoe ontstaat een zweepslag?

Er wordt gedacht dat de verminderde belastbaarheid van het spierweefsel op oudere leeftijd de belangrijkste oorzaak is bij een zweepslag. Waarschijnlijk kunnen een toename van trainingsintensiteit en –duur zonder adequate opbouw, net als het overslaan van een warming-up bijdragen aan het probleem.

Wat kan ik zelf doen bij een zweepslag?

Trainingsaanpassingen

Bij een zweepslag dient het trainen dient tijdelijk gestopt te worden. Als de klachten afnemen kan rustig en opbouwend weer begonnen worden.

Zelfbehandeling

Direct na het ontstaan van de zweepslag kan gekoeld worden met ijs en een drukverband aangelegd worden. Aangeraden wordt rust te nemen met het been omhoog op een stoel of krukje en de eerste dagen niet tot beperkt te lopen op het aangedane been. Ter ondersteuning kan een ondersteunde tapebandage worden aangelegd met daarbij ter ontlasting een hakverhoging.

Oefeningen

Als de klachten weer afnemen kunnen krachtoefeningen en rekoefeningen van de kuit gedaan worden.

Behandelbeleid bij een zweepslag

Herstel na een zweepslag duurt meestal tussen de vier tot acht weken, maar is sterk afhankelijk van de ernst van de blessure. Volledige terugkeer naar sport op het oude niveau kan maanden duren. In de eerste weken zullen de klachten wel al duidelijk moeten verbeteren, anders dient advies gevraagd te worden bij (sport)arts of (sport)fysiotherapeut.

Pas op! Een afgescheurde achillespees moet goed onderscheiden worden van een zweepslag: deze laatste moet middels gips of operatie worden behandeld! Soms is het verschil moeilijk te zien.

Criteria hervatting

Klachten moeten afgenomen zijn voordat smet oefeningen gestart kan worden. In een gecontroleerde oefenomgeving mag de kuit nog wel gevoelig zijn.

Voorkomen van een zweepslag

Het doen van een warming-up en het rustig opbouwen van trainingen helpt blessures voorkomen. Daarnaast kunnen extra kuitspierversterkende en rekoefeningen helpen nieuwe klachten te voorkomen.

 

bron: sportzorg.nl


Direct een afspraak maken